Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của thi sĩ Hàn Mạc Tử

Đề bài: Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ của thi sĩ Hàn Mạc Tử

Bài làm

Hàn Mạc Tử là một nhà thơ có trái tim dạt dào yêu thương. Thơ của ông trải dài những nỗi buồn về cuộc đời. Có lẽ một phần là bởi cuộc đời ông có nhiều nỗi buồn quá. Hàn Mạc Tử bị bệnh phong, thời ấy những ai mắc bệnh phong cũng bị người đời xa lánh, phải sống cách ly với những người khác. Thơ Hàn Mạc Tử dù buồn nhưng vẫn chan chứa tình và ngôn ngữ thơ rất đẹp. Bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ được đánh giá là một sáng tác tuyệt vời khi ông vừa miêu tả được vẻ đẹp của thiên nhiên, vừa gửi gắm vào đó một mối tình riêng.

Bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ thể hiện được đúng cái chất thơ của Hàn Mạc Tử. Đó là một giọng thơ đượm vẻ u buồn, một giọng thơ mà cái thực, cái ảo hoà quyện vào với nhau. Có lẽ vì vậy mà sau này bài thơ của ông gây nên nhiều tranh cãi. Mỗi người lại có một cảm nhận, một cách hiểu riêng về nội dung bài thơ. Điều đó lại càng làm cho bài thơ này trở nên hấp dẫn hơn.

Phân tích bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ 

Ngay từ câu thơ đầu tiên của tác phẩm, tác giả đã buông một lời trách móc, giận hờn:

Sao anh không về chơi thôn Vĩ?

Một câu hỏi mà chứa chan biết bao là tình ý, yêu thương của một người con gái. Đặt ra một câu hỏi, người con gái vừa như muốn đi tìm cho mình một lời giải thích, vừa như không. Cô gái không hiểu nổi vì sao thôn Vĩ đẹp như một bức tranh như vậy mà người yêu lại có thể lãng quên. Thôn Vĩ, một vùng nông thôn ngoại ô của Huế, nơi ấy cảnh vật và con người đều rất đẹp:

Xem thêm:  Phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn Rừng Xà Nu của Nguyễn Trung Thành

Loading...

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền

Qua vài câu thơ ngắn, thôn Vĩ hiện lên như một tuyệt tác trong tranh vẽ. Hàng cau cao chót vót đang vươn mình đón những tia nắng của buổi sớm mai. Cái nắng mới chan hoà rọi xuống nơi làng quê thanh bình gợi nên một cảm giác quen thuộc, thân thương. Nó giống như nắng của mùa xuân mới, của những khát vọng mới. Vườn nhà ai còn đọng lại những giọt sương khiến chúng trở nên xanh mướt như những viên ngọc. Cây không chỉ xanh, chúng còn đang vươn mình lớn dậy. Màu xanh mướt cũng là màu xanh của những lá non mới mọc. Sắc nắng thì vàng, sắc lá thì xanh, bức tranh tuy chỉ có hai màu sắc mà đủ lung linh trong mắt người đọc. Chắc chắn, Hàn Mạc Tử phải yêu thôn Vĩ lắm ông mới có những cái nhìn tinh tế đến như vậy. Và rồi thấp thoáng phía sau lá trúc, một gương mặt chữ điền hiện lên thật đẹp. Gương mặt thấp thoáng lúc ẩn, lúc hiện như hư, như thực.

Những khổ thơ sau, khung cảnh được mở rộng ra tới dòng sông Hương thơ mộng. Đây cũng là một trong những nét đẹp của cố đô Huế mộng mơ:

Gió theo lối gió mây đường mây

Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay?

Mây và gió là hai kẻ lang thang và cô độc giữa đất trời. Gió theo lối của gió, mây có đường của mây. Điều đó gợi lên cho người đọc cảm giác buồn bã. Gió với mây không gặp được nhau phải chăng cũng giống như nhà thơ và người yêu đang phải xa cách. Có gì tồi tệ hơn là khoảng cách của sự chia ly. Không được gần người mình yêu, nó làm cho con người ta trở nên đau khổ thậm chí đến mức tuyệt vọng. Khi tâm hồn của người ta buồn, người ta nhìn mọi thứ xung quanh cũng buồn. Nhà thơ Hàn Mạc Tử cũng vậy, ông nhìn dòng nước trôi một cách đìu hiu, chậm chạp và buồn. Mà thậm chí là buồn thiu. Kết hợp thêm với màu xám của bông hoa bắp càng làm cảnh vật thêm buồn. Cái khung cảnh đẹp đẽ đầy màu sắc giờ đây đã hoàn toàn biến mất. Rồi tất cả lại như tan đi trong vầng trăng quen thuộc của Hàn Mạc Tử, vầng trăng đã xuất hiện nhiều lần trong thơ của ông. Ánh trăng chiếu xuống mặt nước làm cho cả dòng sông như được nhuộm bởi ánh trăng. Dòng sông giờ đây đã trở thành sông trăng. Nó khiến tác giả một lần nữa phải đặt ra câu hỏi “Có chở trăng về kịp tối nay?”. Tác giả lo sợ con thuyền kia không chở vầng trăng về kịp bến, nghĩa là không kịp chở tình yêu, hạnh phúc về cho người đang đứng đợi. Một nỗi lo sợ vừa mơ hồ lại vừa rõ rệt. Tác giả như cảm nhận được sự ngắn ngủi của cuộc đời mình.

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Tràng giang của nhà thơ Huy Cận

Mơ khách đường xa khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà?

Ở đây, bóng dáng của một người em áo trắng thêm một lần xuất hiện nhưng vẫn rất mơ hồ bởi “trắng quá nhìn không ra”. Cái mơ hồ ấy không chỉ ở dáng vẻ bề ngoài mà còn ở tâm tình bên trong. Dường như giữa Hàn Mạc Tử và người con gái còn có một khoảng cách nào đó khiến cho ông nghi ngờ về tình cảm. Giữa kinh thành Huế nhiều sương khói, nó làm nhoà đi mọi thứ từ cảnh vật đến con người. Tình người, có thể lắm cũng đã bị làm nhoè. Câu thơ kết bài vừa là sự tuyệt vọng vừa là sự hy vọng.

Bài thơ khép lại mà vẫn khiến người đọc có những suy tưởng viển vông về một mối tình. Năm tháng qua đi nhưng cái tình của Hàn Mạc Tử vẫn còn động lại mãi.

Thu Thuỷ

Có thể bạn quan tâm

Xem thêm:  Phân tích giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo qua hình tượng Chí Phèo của Nam Cao